على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

671

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نبات جو - و واحد و جمع در آن يكسان است و الف براى تانيث بود پس منون نشود و يا بهماة ( bohm t ) واحد آن باشد . بهن ( bahan ) م . ع . بهن بهنا ( از باب سمع ) : شادان و فرحناك شد . و منه حديث الانصار بهنوا منها اخر الدهر اى افرحوا و طيبوا نفسا بصحبتى . بهنانات ( bahn n t ) ع . ج بهنانه ( bahn nat ) . بهنانة ( bahn nat ) ا . ع . زن خوشبوى خوش نفس . و زن نرم گفتار خوش‌كردار . و زن سبك روح خندان ج : بهنانات . بهنانه ( bahn ne ) ا . پ . بوزينه و ميمون . بهنانه ( behn ne ) ا . پ . كليچهء سفيد . و نان قرص . بهنس ( bahnas ) ا . ع . گران ستبر . و شير بيشه . و شتر رام . و ا . خ . نام محدثى . به نسبت ( be - nesbat ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور تناسب . و بطور تساوى . و باصطلاح علم حساب تقسيم به نسبت عملى را گويند كه مقسوم واحد و مقسوم عليه متعدد باشد و طورى عمل تقسيم را اجرا نمايند كه هر يك از افراد مقسوم عليه بتساوى دارا باشند . بهنسة ( bahnasat ) م . ع . خراميدن و برفتار شير رفتن . بهنسى ( bahnas ) ا خ . ع . روستائى بصعيد مصر . بهنه ( bahne ) ا . پ . چوب مخروطى مر اطفال را كه ريسمانى بر آن پيچيده و بر زمين گذاشته آن ريسمان را بكشند تا بچرخد . بهو ( bahv ) ا . پ . صفه و ايوان . و كوشك و بالاخانه . وا . خ . نام يكى از پادشاهان هند . بهو ( bahv ) ا . ع . خانهء پيشگاه سراى . و گاو سار فراخ . ج : ابهاء ( abh ' ) و بهو ( bohovv ) و بهى ( bohiy ) . و زمين فراخ . و فراخ از هر چيز . و جوف سينه . و گشادگى ميان دو پستان و اعلاى سينه . و جايگاه استراحت بچه در شكم مادر . ج : ابهاء ( abh ' ) و ابه ( abhen ) و بهى ( bohiy ) و ( behiy ) . بهو ( bohovv ) ع . ج بهو ( bahv ) . بهوء ( bohu ' ) م . ع . بها به بها ( bah'an ) و بهوء و بهاء . مر . بها و ( bah ' ) و ( bah ' ) . بهوت ( bahut ) ا . ع . بسيار دروغ‌باف . ج : بهت ( boht ) و ( bohot ) . بهود ( bohovd ) ا . پ . هر چيز نيم سوخته كه از نزديك شدن به آتش زرد رنگ شده باشد . بهور ( bahvar ) ا . ع . شير بيشه . بهور ( bohur ) م . ع . بهر بهرا و بهورا . مر . بهر . بهور ( bohovr ) ا . پ . چشم . و نگاه و نظر . بهوص ( bohus ) ا . ع . چيزى يق ما اصبت منه بهوصا . بهوغ ( bohuq ) م . ع . بخواب شدن ( و الفعل من فتح ) . بهون ( bohovn ) ا . پ . بهور و چشم و نگاه . بهيونة ( bahvaniyat ) ص . ع . شتران ما بين كرمانى و تازى . بهه ( bahe ) پ . كلمهء امر يعنى دور باش . بهى ( bahy ) م . ع . بهى البيت بهيا ( از باب سمع ) : خالى و معطل شد آن خانه . بهى ( be'hi ) ا . پ . نيكوئى و خوبى و بهترى . و صحت . و شفا و تندرستى . و ميوه‌اى كه آن را آبى و به و سفرجل نيز گويند . بهى ( behi ) ص . پ . يزدان‌پرستى . و دين بهى : دين يزدان‌پرستى . بهى ( behi ) پ . كلمه‌ايست در سلام به شخص حاضر گفته مىشود . بهى ( bahiy ) ص . ع . روشن و تابان . و خوب و زيبا . و فصيح يق رجل بهى : مرد با حسن و زيبائى . بهى ( bohiy ) ع . ج بهو ( bahv ) . بهى ( bohiy ) و ( behiy ) ع . ج . بهو . بهىپيكر ( behi - paykar ) ص . پ . خوب‌روى و خوب صورت و نيكو شكل . بهية ( bahiyyat ) ص . ع . مؤنث بهى ( bahiy ) يق امراة بهية . بهية ( bohayyat ) ا . خ . ع . زنى تابعيه . بهيتة ( bahitat ) ا . ع . دروغ و دروغى كه بحيرت اندازد و يا للبهيتة - بكسر اللام كلمهء استغاثه است . بهيج ( bahij ) ص . ع . خوب و نيكو . قوله تعالى : مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ . و شادمان . بهيد ( baheyd ) ا . پ . قسمى از غله . بهيدن ( bahidan ) ف م . پ . فشار دادن و افشردن و با دو دست چسبيدن و با پا افشردن . و لگد زدن و پايمال كردن . بهير ( bahir ) ا . پ . اسباب و سامان و بار و بنه و پس‌خانه . بهير ( bahir ) ا . ع . زن كلان سرين كه چون راه رود اضطراب بر وى افتد . بهير ( bahir ) ص . ع . آنكه از گرانى بار تا سه و دمه بر وى افتد . بهيرا ( baheyr ) ا . پ . ثمر درختى در هند كه در دباغى و صباغى به كار مىبرند . بهيرة ( bahirat ) ا . ع . زن سست كوتاه خلقت . و زن شريف آزاد و زن گران كابين - و به اين معنى از اتباع مهيرة است . بهيصل ( bohaysel ) ا . ع . ( مصغرا ) هيچ‌كاره . بهيلة ( bahilat ) ص . ع . امراة بهيلة : زن گران كابين .